یک استارتاپ از اولین رایانه کوانتومی جهان ساخته‌شده با سیلیکون معمولی رونمایی کرده است — این سیستم در سه رک سرور ۱۹ اینچی جا می‌گیرد و از آن به‌عنوان «لحظه سیلیکونی رایانش کوانتومی» یاد می‌شود.
یک استارتاپ بریتانیایی اعلام کرده که موفق به ساخت اولین رایانه کوانتومی فول‌استک جهان با استفاده از همان فناوری تراشه سیلیکونی شده که در لپ‌تاپ‌ها و تلفن‌ها به کار می‌رود، و این سیستم هم‌اکنون در مرکز ملی رایانش کوانتومی بریتانیا (NQCC) نصب شده است.
شرکت Quantum Motion، که در سال ۲۰۱۷ به‌عنوان اسپین‌آوتی از University College London و Oxford تأسیس شد، در تاریخ ۱۵ سپتامبر از این سیستم سه‌رکی رونمایی کرد؛ بخشی از یک برنامه دولتی برای تجاری‌سازی سخت‌افزارهای کوانتومی مقیاس‌پذیر. این دستگاه به‌طور کامل با استفاده از فرایند مرسوم CMOS ساخته شده و به‌عنوان «لحظه سیلیکونی رایانش کوانتومی» معرفی می‌شود؛ چراکه قابلیت تولید در فاندری‌های تجاری را دارد و می‌تواند مستقیماً در زیرساخت‌های سرور موجود قرار گیرد.
برخلاف سیستم‌های ابررسانا یا فوتونی، معماری Quantum Motion بر پایه پردازنده کوانتومی سیلیکونی اسپین-کیوبیت بنا شده که در قالب یک معماری کاشی‌وار طراحی شده تا به‌راحتی مقیاس‌پذیر باشد. این شرکت می‌گوید کل استک، شامل سیستم‌های سردسازی (کریوژنیک) و کنترل، تنها در سه رک استاندارد ۱۹ اینچی جای می‌گیرد. همچنین این سیستم با فریم‌ورک‌های نرم‌افزاری موجود مانند Qiskit و Cirq سازگار است و به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد بارهای کاری کوانتومی را بدون نیاز به بازطراحی ابزارها ایجاد و اجرا کنند.
با وجود تمام صحبت‌ها درباره تراشه‌های استاندارد و فرم‌فاکتورهای دیتاسنتری، این شرکت هنوز هیچ داده‌ای که واقعاً عملکرد سیستم را نشان دهد، منتشر نکرده است. هیچ اطلاعاتی درباره تعداد کیوبیت‌ها، دقت دروازه‌ها (Gate Fidelity)، زمان همدوسی (Coherence Time) یا بنچمارک‌های اولیه ارائه نشده است. همچنین مشخص نیست سیستم چگونه ــ یا اصلاً آیا ــ موضوعات مهمی مثل کاهش خطا یا مقیاس‌پذیری در اتصال را مدیریت می‌کند؛ مسائلی که همه پلتفرم‌های کوانتومی فعلی با آن روبه‌رو هستند.
این همچنین اولین سیستمی نیست که در مرکز NQCC نصب می‌شود. پیش‌تر، شرکت Oxford Ionics یک سیستم یون به دام افتاده (Trapped-Ion) در اوایل امسال نصب کرده بود و چند پروژه دیگر در بریتانیا نیز تحت برنامه ملی در حال ارائه سخت‌افزار و فریمور هستند. آنچه Quantum Motion ادعا می‌کند، اولین عرضه نیست، بلکه اولین رایانه کوانتومی فول‌استک است که کاملاً با فناوری استاندارد CMOS سیلیکونی ساخته شده و کل سیستم در قالب رک‌های دیتاسنتری استاندارد جا می‌گیرد.
بیشتر سیستم‌های کوانتومی نسل فعلی در محفظه‌هایی به اندازه یخچال قرار دارند و نیازمند برق، لوله‌کشی و سیستم‌های سرمایشی خاص هستند. کوچک کردن این سیستم‌ها به سه رک، آن هم شامل یخچال رقیق‌ساز (Dilution Fridge)، یک موفقیت مهندسی قابل توجه است. اما تا زمانی که مشخصات منتشر نشوند یا بارهای کاری واقعی روی آن اجرا نشود، نمی‌توان فهمید این پلتفرم فراتر از یک دموی جذاب تا چه حد کارایی واقعی دارد. حالا وظیفه مرکز NQCC است که در ماه‌های آینده این سیستم را اعتبارسنجی و آزمایش کند.
منبع : tomshardware