پژوهشگر مشهور هوش مصنوعی استارتاپی جنجالی راه‌اندازی کرد برای جایگزینی همه نیروی انسانی در همه‌جا
گاه‌به‌گاه، استارتاپی در سیلیکون‌ولی راه‌اندازی می‌شود با مأموریتی آن‌قدر «غیرعادی» توصیف شده که تشخیص اینکه آیا این استارتاپ واقعی است یا فقط یک طنز، دشوار می‌شود.
یکی از همین نمونه‌ها، استارتاپی به نام Mechanize است که بنیان‌گذار آن و همچنین سازمان غیرانتفاعی پژوهشی هوش مصنوعی‌اش با نام Epoch پس از اعلام راه‌اندازی این پروژه، با موجی از انتقادات در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) مواجه شده‌اند.
انتقادها هم شامل هدف استارتاپ و هم شامل این ادعاست که این اقدام به اعتبار مؤسسه پژوهشی شناخته‌شده‌اش آسیب می‌زند. (یکی از مدیران این مؤسسه حتی در X نوشت: «وای چه هدیه‌ای برای تولدم: یک بحران ارتباطی!») Mechanize روز پنجشنبه توسط تامای بسیراوغلو (Tamay Besiroglu)، پژوهشگر شناخته‌شده حوزه هوش مصنوعی، از طریق یک پست در X معرفی شد.
هدف این استارتاپ، به گفته‌ی وی، «اتوماسیون کامل تمام کارها» و «اتوماسیون کامل اقتصاد» است. یعنی آیا واقعاً Mechanize می‌خواهد هر شغل انسانی را با یک عامل هوش مصنوعی جایگزین کند؟ اساساً بله. این استارتاپ قصد دارد داده‌ها، ارزیابی‌ها و محیط‌های دیجیتالی لازم را فراهم کند تا بتوان هر نوع کاری را با هوش مصنوعی خودکارسازی کرد. بسیراوغلو حتی اندازه بازار هدف Mechanize را با جمع زدن کل دستمزدهایی که انسان‌ها در حال حاضر دریافت می‌کنند، تخمین زده است. او نوشت: «پتانسیل بازار در اینجا به‌طور مضحکی بزرگ است: مجموع دستمزدهایی که در ایالات متحده به کارگران پرداخت می‌شود، سالانه حدود ۱۸ تریلیون دلار است.
در سطح جهانی، این عدد بیش از سه برابر بیشتر است حدود ۶۰ تریلیون دلار در سال.» با این حال، بسیراوغلو در گفت‌وگو با TechCrunch روشن کرد که تمرکز فوری آن‌ها بر مشاغل دفتری و ذهنی است، نه مشاغل فیزیکی که نیاز به رباتیک دارند.
واکنش‌ها به این استارتاپ، بسیار تند بود. یکی از کاربران X به نام آنتونی آگی‌یر نوشت: «احترام زیادی برای کارهای بنیان‌گذاران در Epoch قائلم، اما دیدن این اتفاق ناراحت‌کننده است. اتوماسیون اغلب نیروی کار انسانی واقعاً جایزه‌ای بزرگ برای شرکت‌هاست، و به همین دلیل هم شرکت‌های بزرگ جهان در حال پیگیری آن هستند.
اما فکر می‌کنم این یک ضرر بزرگ برای اکثر انسان‌ها خواهد بود.» البته جنجال فقط مربوط به مأموریت Mechanize نیست. مؤسسه پژوهشی Epoch که توسط بسیراوغلو راه‌اندازی شده، تأثیر اقتصادی هوش مصنوعی را بررسی می‌کند و معیارهایی برای سنجش عملکرد مدل‌ها ارائه می‌دهد. تصور بر این بود که این مؤسسه مرجعی بی‌طرف برای ارزیابی ادعاهای سازندگان مدل‌های پیشرفته مانند SATA است. اما این اولین بار نیست که Epoch در مرکز جنجال قرار می‌گیرد. در دسامبر گذشته، فاش شد که OpenAI در ساخت یکی از معیارهای عملکردی این مؤسسه نقش داشته، معیاری که سپس برای معرفی مدل جدید o3 استفاده شد. کاربران شبکه‌های اجتماعی معتقد بودند که Epoch باید روابطش را شفاف‌تر بیان می‌کرد
زمانی که بسیراوغلو Mechanize را معرفی کرد، کاربری به نام الیور هابریکا در X نوشت: «متأسفانه این به‌نوعی تأیید است که تحقیقات Epoch به‌طور مستقیم به توسعه توانایی مدل‌های پیشرفته کمک کرده هرچند امیدوار بودم که چنین چیزی مستقیماً از طرف خودت نیاد.» بسیراوغلو می‌گوید Mechanize توسط افراد شناخته‌شده‌ای حمایت مالی شده، از جمله: نت فریدمن، دنیل گراس، پاتریک کولیسان، دوارکش پاتل، جف دین، شلتو داگلاس و مارکوس آبراموویچ. سه نفر اول به درخواست TechCrunch برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
مارکوس آبراموویچ اما تأیید کرد که سرمایه‌گذاری کرده است. او یکی از مدیران صندوق سرمایه‌گذاری رمزارزی AltX است و خودش را «نوع‌دوست مؤثر» معرفی می‌کند. او در گفت‌وگو با TechCrunch گفت: «تیم این استارتاپ از بسیاری جهات استثنایی است و عمیق‌تر از هر کسی که می‌شناسم، درباره هوش مصنوعی فکر کرده‌اند.»
آیا این به نفع انسان‌ها هم هست؟ با وجود تمام انتقادها، بسیراوغلو استدلال می‌کند که واگذاری کامل کارها به عامل‌های هوش مصنوعی (AI agents) در واقع می‌تواند موجب غنای انسان‌ها شود، نه فقر آن‌ها؛ آن هم از طریق رشد اقتصادی انفجاری. او به مقاله‌ای که درباره این موضوع منتشر کرده اشاره می‌کند.
او به TechCrunch گفت: «خودکارسازی کامل نیروی کار می‌تواند منجر به فراوانی گسترده، استانداردهای زندگی بسیار بالاتر و کالاها و خدماتی شود که امروز حتی نمی‌توانیم تصورشان را بکنیم.» البته این حرف برای کسانی صدق می‌کند که مالک این عامل‌ها هستند؛ یعنی اگر شرکت‌ها به‌جای توسعه داخلی، از بیرون این عامل‌ها را خریداری کنند (احتمالاً با کمک عامل‌های دیگر؟). از سوی دیگر، این نگاه خوش‌بینانه یک واقعیت ساده را نادیده می‌گیرد: اگر انسان‌ها شغلی نداشته باشند، درآمدی هم برای خرید تولیدات عامل‌های هوش مصنوعی نخواهند داشت.
با این حال، بسیراوغلو می‌گوید که در دنیای کاملاً خودکارشده توسط AI، دستمزد انسان‌ها باید افزایش پیدا کند، زیرا این انسان‌ها در نقش‌هایی که AI نمی‌تواند انجام دهد، ارزشمندتر خواهند بود. اما نباید فراموش کرد که هدف اصلی این است که همه کارها را عامل‌ها انجام دهند. وقتی از او درباره این تناقض پرسیده شد، توضیح داد: «حتی در سناریوهایی که ممکن است دستمزدها کاهش یابد، رفاه اقتصادی فقط با دستمزد تعیین نمی‌شود.
مردم معمولاً از منابع دیگری هم درآمد دارند مثل اجاره، سود سهام و کمک‌های دولتی.» یعنی شاید همه ما باید از راه بورس یا املاک زندگی کنیم. و اگر آن هم نشد، کمک دولتی البته اگر عامل‌های هوش مصنوعی مالیات پرداخت کنند! گرچه دیدگاه و هدف بسیراوغلو به‌وضوح افراطی و رادیکال است، اما چالش فنی‌ای که قصد دارد حل کند کاملاً واقعی است: اگر هر انسان یک گروه شخصی از عامل‌های هوش مصنوعی داشته باشد که به او در انجام کارها کمک کند، می‌توان به وفور اقتصادی دست یافت. و بسیراوغلو دست‌کم در یک نکته قطعاً درست می‌گوید: با گذشت بیش از یک سال از عصر عامل‌های هوشمند، هنوز به‌درستی کار نمی‌کنند.
او اشاره می‌کند که عامل‌های فعلی غیرقابل‌اعتمادند، اطلاعات را به‌خوبی حفظ نمی‌کنند، در تکمیل مستقل وظایف دچار مشکل هستند، و قادر به اجرای برنامه‌های بلندمدت بدون انحراف از مسیر نیستند. البته او در این مسیر تنها نیست. شرکت‌های بزرگ مانند Salesforce، Microsoft و OpenAI نیز در حال ساخت پلتفرم‌های عامل‌محور هستند. همچنین استارتاپ‌های فراوانی هم در این حوزه فعال‌اند؛ از عامل‌های تخصصی برای فروش، تحلیل مالی گرفته تا شرکت‌هایی که روی داده‌های آموزشی و مدل‌سازی اقتصادی قیمت‌گذاری عامل‌ها کار می‌کنند.
منبع:techcrunch